Histeroskopik Miyom Ameliyatı

Histeroskopik miyom ameliyatı, rahim boşluğuna doğru büyüyen uygun miyomların karında kesi yapılmadan, vajina ve rahim ağzından ilerletilen histeroskop adı verilen ince kameralı bir cihaz yardımıyla çıkarılması işlemidir. Özellikle submukozal miyomlarda uygulanabilen bu yöntemde amaç, rahim boşluğunu bozan miyom dokusunu çıkarmak ve mümkün olduğunca normal rahim yapısını korumaktır. Histeroskopik miyomektomi; yoğun veya düzensiz kanama, bazı doğurganlık sorunları ve rahim boşluğunu etkileyen miyomlarda değerlendirilebilir.

Histeroskopik Miyom Ameliyatı Neden Yapılır?

Histeroskopik miyom ameliyatı daha çok rahim boşluğuna doğru büyüyen ve burada şekil bozukluğu oluşturan submukozal miyomların tedavisinde kullanılır. Bu tür miyomlar küçük boyutlarda olsalar bile rahim iç yüzeyini etkileyebildikleri için özellikle yoğun adet kanaması, uzun süren kanama ve ara kanama gibi şikâyetlere neden olabilir.

ACOG, histeroskopik miyomektominin submukozal miyomlara bağlı anormal rahim kanamasının tedavisinde yaygın olarak kullanıldığını belirtmektedir. Bazı olgularda tekrarlayan gebelik kaybı veya infertilite değerlendirmesinde de submukozal miyomların çıkarılması gündeme gelebilir.

Histeroskopik ameliyatın değerlendirilmesine neden olabilecek başlıca durumlar şunlardır:

• Yoğun adet kanaması,
• Adet süresinin normalden uzun olması,
• Adet dönemleri arasında tekrarlayan kanama veya lekelenme,
• Kan kaybına bağlı demir eksikliği ve kansızlık,
• Rahim boşluğunun submukozal miyom tarafından bozulması,
• Bazı doğurganlık sorunları,
• Bazı tekrarlayan gebelik kaybı durumları,
• Rahim boşluğundaki miyomun belirgin şikâyete neden olması.

Her submukozal miyomun mutlaka ameliyat edilmesi gerekmez. Miyomun boyutu, rahim boşluğuna ne kadar uzandığı, oluşturduğu belirtiler, kişinin yaşı ve gebelik planı birlikte değerlendirilir. Belirti oluşturmayan küçük bir miyom takip edilebilirken yoğun kanama yapan daha küçük bir miyom için cerrahi tedavi düşünülebilir.

Histeroskopik miyom ameliyatı, rahim boşluğuna doğru gelişen ve bu yöntemle çıkarılmaya uygun miyomlarda uygulanabilen cerrahi seçeneklerden biridir. Tedavi kararı verilirken miyomun büyüklüğü, rahim içindeki yerleşimi, hastada oluşturduğu kanama ve ağrı gibi şikâyetler birlikte değerlendirilir. Miyomların genel özellikleri hakkında bilgi için miyom nedir?, uygulanabilecek tedavi seçeneklerini incelemek için ise miyom tedavisi sayfasına göz atabilirsiniz.

Histeroskopik yöntem her miyom için uygun değildir. Rahim kası içinde veya rahmin dış yüzeyine doğru gelişen miyomlarda cerrahi yaklaşım farklı olabilir; uygun hastalarda kapalı miyom ameliyatı veya bazı durumlarda açık miyom ameliyatı değerlendirilebilir. Cerrahi tedavinin hangi durumlarda gerekli olabileceği hakkında genel bilgi için miyom ameliyatı içeriğini, Kayseri’de değerlendirme ve tedavi planlama süreci için ise Kayseri’de miyom tedavisi sayfasını inceleyebilirsiniz.

Histeroskopik Miyom Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Histeroskopik miyom ameliyatının en önemli özelliği karın bölgesinde cerrahi kesi yapılmamasıdır. Histeroskop adı verilen ince ve ışıklı bir cihaz vajinadan ilerletilir, rahim ağzından geçirilerek rahim boşluğuna ulaştırılır. Böylece rahmin iç kısmı doğrudan görüntülenebilir. Mayo Clinic, histeroskopik miyomektomide miyomların vajina ve rahim ağzından rahim içine ilerletilen aletlerle çıkarıldığını belirtmektedir.

Rahim boşluğunun net şekilde görülebilmesi için işlem sırasında özel bir sıvı kullanılarak rahim boşluğu genişletilebilir. Cerrah kamera görüntüsü üzerinden miyomun büyüklüğünü, konumunu ve rahim duvarıyla ilişkisini değerlendirir.

İşlem genel olarak şu aşamalardan oluşabilir:

1. Hastanın işlem için uygun şekilde hazırlanması,
2. Histeroskopun vajinadan rahim ağzına ilerletilmesi,
3. Rahim boşluğunun görüntülenmesi,
4. Submukozal miyomun yerinin ve rahim duvarına uzanımının değerlendirilmesi,
5. Histeroskop içerisinden geçirilen cerrahi aletlerle miyom dokusunun kesilmesi veya parçalar halinde çıkarılması,
6. Kanama kontrolünün sağlanması,
7. Rahim boşluğunun işlem sonunda yeniden değerlendirilmesi.

İşlemin süresi miyomun büyüklüğüne ve rahim duvarına ne kadar gömülü olduğuna göre değişebilir. Tanısal bir histeroskopi genellikle kısa sürebilirken miyom çıkarılması gibi tedavi işlemleri daha uzun sürebilir. NHS, histeroskopinin çoğu zaman 10-15 dakika sürdüğünü ancak miyom çıkarılması gibi işlemlerde daha uzun sürebileceğini belirtmektedir.

Büyük veya rahim kası içerisine daha fazla uzanan bazı submukozal miyomlarda işlemin tek seansta tamamlanması mümkün olmayabilir. Böyle durumlarda cerrahi yaklaşım kişiye özel planlanabilir.

Hangi Miyomlarda Histeroskopik Ameliyat Uygulanabilir?

Histeroskopik cerrahi esas olarak rahim boşluğuna doğru büyüyen submukozal miyomlar için uygundur. Rahmin dış yüzeyine doğru gelişen subserozal miyomlara veya tamamen rahim kası içerisinde bulunan bazı intramural miyomlara histeroskopik yolla ulaşmak mümkün değildir.

Mayo Clinic, histeroskopik miyomektominin rahim boşluğu içinde bulunan submukozal miyomlarda bir seçenek olabileceğini belirtmektedir.

Yöntemin uygunluğu değerlendirilirken şu özelliklere bakılabilir:

• Miyomun rahim boşluğuna ne kadar uzandığı,
• Miyomun çapı,
• Rahim kası içerisine ne kadar gömülü olduğu,
• Tek veya birden fazla miyom bulunması,
• Rahim boşluğunun genel yapısı,
• Kişinin yoğun kanama veya diğer belirtilerinin bulunması,
• Gebelik planının olup olmaması,
• Daha önce yapılan görüntüleme ve histeroskopi bulguları.

Bu nedenle yalnızca “miyom var” bilgisi cerrahi yöntem seçmek için yeterli değildir. Miyomun rahim boşluğuyla ilişkisi ultrason, gerektiğinde ek görüntüleme ve histeroskopik değerlendirme ile belirlenebilir.

Histeroskopik Miyom Ameliyatı Öncesinde Hangi Hazırlıklar Yapılır?

Ameliyat öncesinde temel amaç miyomun rahim boşluğundaki yerini ve yapısını ayrıntılı şekilde değerlendirmek, kişinin genel sağlık durumunu belirlemek ve işlem için uygun koşulları oluşturmaktır.

Öncelikle kişinin kanama şikâyetleri sorgulanır. Adet süresi, kanama miktarı, ara kanama, kansızlık belirtileri ve daha önce uygulanan tedaviler değerlendirilir. Gebelik planı da işlem kararında önemli olabilir.

Ameliyat öncesi değerlendirmelerde şu yöntemlerden yararlanılabilir:

• Jinekolojik muayene,
• Transvajinal ultrasonografi,
• Gerekli durumlarda rahim boşluğunu daha ayrıntılı gösteren ultrason yöntemleri,
• Tam kan sayımı,
• Kansızlık ve demir eksikliğinin değerlendirilmesi,
• Anestezi veya sedasyon gerekecekse genel sağlık değerlendirmesi,
• Kullanılan ilaçların gözden geçirilmesi,
• Gebelik ihtimali ve gebelik planının değerlendirilmesi.

Histeroskopi bazı hastalarda ayaktan, lokal anestezi veya ağrı kontrolüyle yapılabilirken tedavi amaçlı daha kapsamlı işlemlerde sedasyon veya genel anestezi tercih edilebilir. NHS, histeroskopinin ağrı kontrolü açısından lokal anestezi, sedasyon veya genel anestezi altında yapılabileceğini belirtmektedir.

Yoğun kanaması bulunan kişilerde işlem öncesinde hemoglobin seviyesinin değerlendirilmesi önemlidir. Belirgin kansızlık varsa ameliyat öncesinde bunun düzeltilmesine yönelik tedavi planlanabilir.

Histeroskopik Miyom Ameliyatında Olası Riskler Nelerdir?

Histeroskopik miyom ameliyatı karında kesi yapılmadan uygulanmasına rağmen cerrahi bir işlemdir ve bazı komplikasyon riskleri bulunur. Risk düzeyi miyomun büyüklüğü, rahim duvarına ne kadar gömülü olduğu, işlemin süresi ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişebilir.

ACOG, histeroskopik miyomektomide bildirilen komplikasyon oranlarının çalışmalara göre değiştiğini ve çoğu çalışmada yaklaşık %1-5 arasında bildirildiğini belirtmektedir.

Olası riskler arasında şunlar bulunabilir:

• İşlem sırasında veya sonrasında kanama,
• Rahim duvarında yaralanma veya delinme,
• Rahim ağzında yaralanma,
• Enfeksiyon,
• Rahim boşluğunda yapışıklık gelişmesi,
• Kullanılan sıvının vücutta aşırı miktarda emilmesine bağlı sıvı ve elektrolit dengesi sorunları,
• Miyomun tamamının tek seansta çıkarılamaması,
• Ek bir cerrahi işlem gerekmesi.

Rahim perforasyonu yani rahim duvarında istenmeyen bir açıklık oluşması nadir ancak bilinen komplikasyonlardan biridir. Böyle bir durumda işlemin durdurulması veya ek değerlendirme yapılması gerekebilir.

Histeroskopik cerrahide rahim boşluğunu genişletmek amacıyla kullanılan sıvının miktarı dikkatle takip edilir. Özellikle uzun süren işlemlerde sıvı emilimiyle ilişkili komplikasyonların önlenmesi amacıyla alınan ve verilen sıvı miktarı izlenir.

Rahim içerisinde yapışıklık oluşması da özellikle daha geniş alanda işlem yapılan hastalarda görülebilecek bir komplikasyondur. Bu nedenle gelecekte gebelik planlayan kişilerde işlem kapsamı ayrıca değerlendirilir.

Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci Nasıldır?

Histeroskopik miyom ameliyatının önemli avantajlarından biri karında kesi yapılmaması nedeniyle iyileşme sürecinin açık veya laparoskopik miyomektomiye göre genellikle daha kısa olmasıdır. Birçok hasta aynı gün veya kısa süre içerisinde taburcu olabilir.

İşlem sonrasında birkaç gün sürebilen hafif kasık ağrısı, adet sancısına benzer kramplar, vajinal lekelenme veya kanlı-sulu akıntı görülebilir. NHS hasta bilgilendirmelerinde histeroskopik miyom çıkarılmasından sonra kanlı akıntı ve hafif rahatsızlığın görülebileceği belirtilmektedir.

Gloucestershire Hospitals hasta bilgilendirmesinde histeroskopik miyom çıkarılması sonrasında yaklaşık 24 saat dinlenme önerildiği ve normal aktivitelere çoğunlukla bir hafta içinde dönülebileceği belirtilmektedir.

Ancak işlem sırasında çıkarılan miyomun büyüklüğü, kullanılan anestezi türü ve kişinin genel sağlık durumu iyileşme süresini etkileyebilir. Bu nedenle ameliyat sonrası verilen kişisel öneriler öncelikli olmalıdır.

Histeroskopik Miyom Ameliyatı Sonrası Miyom Tekrarlar mı?

Histeroskopik miyomektomi mevcut submukozal miyomun çıkarılmasını amaçlar ancak rahim korunur. Bu nedenle ilerleyen yıllarda rahmin başka bölgelerinde yeni miyomların oluşması mümkündür.

Bu durum genellikle çıkarılan aynı miyomun yeniden büyümesi anlamına gelmez. Ameliyat sırasında henüz çok küçük olan başka miyom odaklarının ilerleyen dönemde büyümesi veya tamamen yeni miyomların ortaya çıkması söz konusu olabilir.

Miyomektominin genel özelliği rahmi korumasıdır. Mayo Clinic, miyomektomi sonrasında yeni fibroidlerin ilerleyen dönemde gelişebileceğini belirtmektedir.

Yeni miyom gelişme olasılığını etkileyebilecek faktörler arasında şunlar bulunabilir:

• Genç yaşta miyom tanısı almak,
• Birden fazla miyom bulunması,
• Ailede miyom öyküsü,
• Genetik yatkınlık,
• Üreme çağında hormonal aktivitenin devam etmesi.

Miyomun yeniden tespit edilmesi mutlaka yeniden ameliyat gerektiği anlamına gelmez. Yeni miyom herhangi bir belirti oluşturmuyorsa takip yeterli olabilir. Yoğun kanama veya rahim boşluğunu etkileyen yeni bir miyom oluşması halinde ise yeniden tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.

Ameliyat Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?

Histeroskopik ameliyat sonrasında dışarıdan görülen bir karın kesisi bulunmasa da rahim boşluğunda cerrahi işlem yapılmıştır. Bu nedenle işlemden sonraki günlerde rahim iç dokusunun iyileşmesine fırsat verilmesi önemlidir.

Ameliyat sonrası genel olarak şu noktalara dikkat edilebilir:

• İlk gün dinlenmek,
• Reçete edilen ilaçları önerilen şekilde kullanmak,
• Kanama ve vajinal akıntının miktarını takip etmek,
• Kanlı akıntı devam ettiği sürece tampon kullanmamak,
• Enfeksiyon riskini azaltmak için hekimin cinsel ilişkiye dönüş önerisine uymak,
• Ağır egzersize dönüş konusunda verilen kişisel önerileri takip etmek,
• Kontrol muayenesini aksatmamak,
• Gebelik planı varsa uygun zamanı hekimle değerlendirmek.

Gloucestershire Hospitals, histeroskopik miyom çıkarılması sonrasında kanlı akıntı tamamen bitene kadar tampon kullanılmamasını ve cinsel ilişkiye dönüşün akıntının sona ermesine göre planlanmasını önermektedir.

Aşağıdaki belirtilerin ortaya çıkması halinde tıbbi değerlendirme gerekebilir:

• Yoğun veya giderek artan vajinal kanama,
• Şiddetli veya giderek artan kasık ve karın ağrısı,
• Yüksek ateş,
• Kötü kokulu vajinal akıntı,
• Bayılma veya belirgin halsizlik,
• İşlem sonrasında genel durumun belirgin şekilde kötüleşmesi.

Gebelik planlayan kişilerde rahim boşluğunun iyileşme süresi ve gebeliğin ne zaman planlanabileceği çıkarılan miyomun büyüklüğüne ve işlemin kapsamına göre değişebilir. Bu nedenle gebelik zamanlaması standart bir süre üzerinden değil, işlem sonrası kişisel değerlendirmeye göre planlanmalıdır.

Sorumluluk Reddi

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Buradaki bilgiler tıbbi tanı, tedavi önerisi veya kişiye özel hekim değerlendirmesinin yerine geçmez. Histeroskopik miyom ameliyatının uygunluğu; miyomun büyüklüğüne, rahim boşluğundaki yerleşimine, rahim kasına uzanımına, kişinin belirtilerine, genel sağlık durumuna ve gebelik planına göre değişebilir.

Yoğun kanama, yüksek ateş, şiddetli veya giderek artan ağrı, kötü kokulu akıntı, bayılma veya işlem sonrasında belirgin kötüleşme olması halinde sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.