Açık Miyom Ameliyatı

Açık miyom ameliyatı, karın bölgesinden yapılan kesiyle rahme ulaşılarak miyomların çıkarıldığı cerrahi yöntemdir. Tıbbi olarak abdominal miyomektomi olarak adlandırılır ve özellikle büyük, çok sayıda, rahmin derin kas tabakasına yerleşmiş veya kapalı yöntemlerle çıkarılması uygun olmayan miyomlarda tercih edilebilir. Ameliyat sırasında amaç miyomları çıkarmak ve uygun hastalarda rahmi korumaktır. Açık cerrahinin gerekip gerekmediği miyomun büyüklüğü, sayısı, yerleşimi, kişinin şikâyetleri, gebelik planı ve genel sağlık durumuna göre belirlenir

.

Açık Miyom Ameliyatı Neden Yapılır?

Açık miyom ameliyatı her miyom için gerekli değildir. Küçük, herhangi bir şikâyete yol açmayan veya takiplerde belirgin değişiklik göstermeyen miyomlarda ameliyat yerine izlem tercih edilebilir. Açık cerrahi daha çok miyomların büyüklüğü, sayısı veya rahimdeki yerleşimi nedeniyle minimal invaziv yöntemlerin uygun olmadığı ya da cerrahın rahim dokusuna daha geniş bir alandan ulaşmasının gerekli olduğu durumlarda gündeme gelir.

Ameliyatın temel amacı miyomların neden olduğu şikâyetleri azaltmak ve uygun hastalarda rahmi korumaktır. Miyomektomi sırasında rahim tamamen çıkarılmaz; yalnızca miyomların çıkarılması hedeflenir. Bu nedenle özellikle rahmini korumak veya gelecekte gebelik ihtimalini sürdürmek isteyen kişilerde değerlendirilebilecek seçeneklerden biridir.

Açık miyom ameliyatının gündeme gelebileceği başlıca durumlar şunlardır:

• Yoğun veya uzun süren adet kanaması,
• Kan kaybına bağlı demir eksikliği ve kansızlık gelişmesi,
• Sürekli veya tekrarlayan kasık ve pelvik ağrı,
• Karında belirgin büyüme veya dolgunluk hissi,
• Mesaneye baskıya bağlı sık idrara çıkma,
• Bağırsaklara baskıya bağlı kabızlık veya dışkılama güçlüğü,
• Rahim boşluğunu veya rahmin yapısını belirgin şekilde bozan büyük miyomlar,
• Çok sayıda miyom bulunması,
• Miyomların kapalı cerrahi yöntemlerle çıkarılmasının uygun görülmemesi,
• Bazı miyomların doğurganlığı veya gebelik sürecini etkileyebileceğinin düşünülmesi.

Ameliyat kararı yalnızca miyomun çapına göre verilmez. Örneğin büyük bir miyom hiçbir şikâyete neden olmazken daha küçük ancak rahim boşluğunu etkileyen başka bir miyom yoğun kanama veya gebelikle ilgili sorunlara yol açabilir. Bu nedenle miyomun boyutu kadar konumu ve oluşturduğu belirtiler de önemlidir.

Açık miyom ameliyatı, özellikle büyük, çok sayıda veya rahim dokusuna derin yerleşmiş miyomlarda değerlendirilebilen cerrahi yöntemlerden biridir. Ameliyat gereksinimi belirlenirken miyomun boyutu kadar hastada oluşturduğu kanama, ağrı ve bası şikâyetleri de dikkate alınır. Miyomların genel özellikleri hakkında bilgi için miyom nedir?, tedavi seçeneklerinin tamamını incelemek için ise miyom tedavisi sayfasına göz atabilirsiniz.

Açık cerrahi her miyom hastasında gerekli değildir. Uygun hastalarda kapalı miyom ameliyatı değerlendirilebilirken, rahim boşluğuna doğru gelişen bazı miyomlarda histeroskopik miyom ameliyatı tercih edilebilir. Cerrahi kararın hangi durumlarda verildiğini daha ayrıntılı incelemek için miyom ameliyatı içeriğine, Kayseri’de değerlendirme ve tedavi planlama süreci için ise Kayseri’de miyom tedavisi sayfasına ulaşabilirsiniz.

Açık Miyom Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Açık miyom ameliyatı genel anestezi altında gerçekleştirilir. Karın bölgesinden yapılan kesiyle rahme ulaşılır. Kesi şekli miyomların büyüklüğüne, rahmin boyutuna, daha önce geçirilen ameliyatlara ve cerrahi planlamaya göre değişebilir.

Cerrah rahme ulaştıktan sonra miyomların bulunduğu alanları belirler. Miyom dokusuna ulaşmak amacıyla rahim kasında kesi yapılabilir. Miyom çevresindeki normal rahim dokusundan ayrılarak çıkarılır. Ardından kanamanın kontrol edilmesi ve rahim duvarının anatomik bütünlüğünün yeniden sağlanması amacıyla rahim dokusu uygun şekilde kapatılır.

Ameliyatın temel aşamaları genel olarak şu şekilde özetlenebilir:

1. Genel anestezi uygulanır.
2. Karın bölgesinden cerrahi kesi yapılır.
3. Rahme ulaşılır ve miyomların yerleşimi değerlendirilir.
4. Rahim duvarında gerekli bölgelerden kesi yapılarak miyomlara ulaşılır.
5. Miyomlar çevredeki rahim dokusundan ayrılarak çıkarılır.
6. Kanama kontrolü sağlanır.
7. Rahim duvarı katmanlar halinde onarılır.
8. Karın bölgesindeki cerrahi kesi kapatılır.

Ameliyat sırasında çıkarılacak miyomların sayısı ve büyüklüğü işlemin süresini etkileyebilir. Rahmin farklı bölgelerinde çok sayıda miyom varsa birden fazla rahim kesisi yapılması gerekebilir. Bu nedenle açık miyomektominin kapsamı kişiden kişiye değişebilir.

Açık miyomektominin minimal invaziv yöntemlere göre daha büyük bir karın kesisi gerektirmesi nedeniyle hastanede kalış ve iyileşme süresi genellikle daha uzundur. Buna karşılık büyük veya cerrahi olarak karmaşık miyomlara ulaşılması açısından bazı hastalarda daha uygun bir yaklaşım olabilir.

Hangi Miyomlarda Açık Ameliyat Gerekebilir?

Açık ameliyat kararı yalnızca miyomun büyük olması nedeniyle verilmez. Miyomların sayısı, rahimdeki derinliği, konumu, rahmin toplam büyüklüğü ve cerrahinin teknik olarak nasıl gerçekleştirilebileceği birlikte değerlendirilir.

Özellikle rahmin kas tabakasında derin yerleşimli ve büyük miyomların çıkarılması sırasında rahim dokusunun kapsamlı şekilde onarılması gerekebilir. Çok sayıda miyom bulunduğunda da farklı bölgelere ulaşılması gerektiği için açık cerrahi tercih edilebilir.

Açık ameliyatın daha fazla gündeme gelebileceği durumlar şunlardır:

• Çok büyük miyomlar,
• Aynı rahimde çok sayıda miyom bulunması,
• Rahim kası içerisinde derin yerleşimli intramural miyomlar,
• Rahmin dışına doğru gelişmiş büyük subserozal miyomlar,
• Rahmin anatomisini önemli ölçüde değiştiren miyomlar,
• Daha önceki cerrahilere bağlı yapışıklıkların bulunması,
• Laparoskopik veya robotik yöntemin teknik olarak uygun görülmemesi,
• Cerrahın miyomlara güvenli şekilde ulaşabilmesi için daha geniş cerrahi alan gerekmesi.

Miyom boyutunun tek başına kesin bir açık ameliyat sınırı yoktur. Cerrahi yaklaşım hasta ve miyom özelliklerine göre kişiselleştirilir. Günümüzde bazı büyük miyomlar da deneyimli merkezlerde minimal invaziv yöntemlerle çıkarılabilirken başka bir hastada daha küçük ancak karmaşık yerleşimli miyom için açık cerrahi daha uygun olabilir. Cerrahi yaklaşımın miyom tipi, büyüklüğü ve konumuna göre seçildiği belirtilmektedir.

Açık Miyom Ameliyatı Öncesinde Hangi Hazırlıklar Yapılır?

Açık miyom ameliyatı öncesindeki değerlendirmelerin amacı miyomların anatomik özelliklerini belirlemek, kişinin genel sağlık durumunu değerlendirmek ve ameliyat sırasında ortaya çıkabilecek risklere karşı hazırlık yapmaktır.

Öncelikle miyomların sayısı, büyüklüğü ve rahimdeki konumu görüntüleme yöntemleriyle değerlendirilir. Ultrason çoğu hastada ilk kullanılan yöntemdir. Çok sayıda miyom, büyük rahim veya karmaşık cerrahi planlama söz konusu olduğunda manyetik rezonans görüntüleme gibi ek incelemelerden yararlanılabilir.

Ameliyat öncesinde yapılabilecek değerlendirmeler şunlardır:

• Jinekolojik muayene,
• Transvajinal veya abdominal ultrason,
• Gerekli durumlarda pelvik MR,
• Tam kan sayımı,
• Hemoglobin ve demir düzeylerinin değerlendirilmesi,
• Kan grubu ve gerekli kan hazırlıklarının yapılması,
• Pıhtılaşma testleri,
• Böbrek ve karaciğer fonksiyonlarının değerlendirilmesi,
• Anestezi değerlendirmesi,
• Kullanılan ilaçların gözden geçirilmesi,
• Gebelik isteği ve gelecekteki doğurganlık planının değerlendirilmesi.

Miyomlara bağlı yoğun kanaması bulunan kişilerde ameliyat öncesinde kansızlık sık karşılaşılan sorunlardan biridir. Hemoglobin düzeyi düşükse ameliyat öncesinde demir tedavisi veya hastanın durumuna göre farklı tedaviler uygulanabilir. Amaç ameliyata mümkün olduğunca uygun kan değerleriyle girmektir. Mayo Clinic de ameliyat öncesinde kansızlığın düzeltilmesinin kan kaybıyla ilişkili riskleri azaltmak açısından önemli olabileceğini belirtmektedir.

Kişinin aspirin, kan sulandırıcı veya farklı kronik hastalık ilaçları kullanması durumunda ameliyat öncesi kullanım planı hekim tarafından düzenlenebilir. Bu ilaçların kendi kendine kesilmemesi gerekir.

Açık Miyom Ameliyatı Olanların Yorumları Nelerdir?

Açık miyom ameliyatı olan kişilerin yorumları ve deneyimleri birbirinden farklı olabilir. Bunun temel nedeni her ameliyatın kapsamının aynı olmamasıdır. Bir kişide tek ve büyük bir miyom çıkarılırken başka bir kişide rahmin farklı bölgelerinde bulunan çok sayıda miyom çıkarılabilir. Bu farklılık ameliyat sonrası ağrı, hastanede kalış süresi, hareket kabiliyeti ve günlük yaşama dönüş süresini etkileyebilir.

Hasta deneyimlerinde en sık bahsedilen konular genellikle ameliyat sonrası ilk günlerde görülen karın ağrısı ve gerginlik, hareket ederken zorlanma, yorgunluk ve normal aktivitelere aşamalı dönüş sürecidir. Açık karın kesisi bulunduğu için ilk günlerde yataktan kalkma, öksürme veya ani hareketler sırasında kesi bölgesinde hassasiyet hissedilebilir.

Açık miyom ameliyatı sonrasında kişilerin deneyimlerinde öne çıkabilecek konular arasında şunlar bulunabilir:

• İlk günlerde karın ve kesi bölgesinde ağrı veya hassasiyet,
• Hareket ederken çekilme veya gerginlik hissi,
• Yorgunluk ve enerji seviyesinde düşüş,
• İlk haftalarda ağır aktivitelerde zorlanma,
• Yoğun kanama veya bası şikâyeti nedeniyle ameliyat olunan kişilerde zamanla bu şikâyetlerin azalması,
• İyileşmenin aşamalı olması ve günlük yaşama dönüşün birkaç hafta sürmesi.

Ancak internet ortamındaki hasta yorumlarının kişisel deneyimlerden oluştuğu unutulmamalıdır. Bir kişinin birkaç hafta içerisinde rahatladığını belirtmesi başka bir kişinin de aynı sürede iyileşeceği anlamına gelmez. Açık abdominal miyomektomi sonrasında tam iyileşmenin yaklaşık 6-8 haftaya uzayabileceğini belirten hastane bilgilendirmeleri bulunmaktadır.

Bu nedenle ameliyat deneyimlerini değerlendirirken sosyal medya veya forum yorumlarından çok ameliyatın kapsamı, kişinin sağlık durumu ve cerrahın verdiği kişisel iyileşme planı dikkate alınmalıdır.

Açık Miyom Ameliyatının Olası Riskleri Nelerdir?

Açık miyom ameliyatı genel olarak güvenli şekilde uygulanabilen bir cerrahi yöntemdir ancak her ameliyatta olduğu gibi bazı komplikasyon riskleri vardır. Risk düzeyi miyomların sayısı ve büyüklüğü, ameliyatın kapsamı, kişinin genel sağlık durumu ve daha önce geçirilmiş ameliyatlara göre değişebilir.

Miyomlar damar açısından zengin yapılar olabildiğinden ameliyat sırasında en önemli konulardan biri kanamanın kontrolüdür. Özellikle büyük veya çok sayıda miyomun çıkarıldığı operasyonlarda kan kaybı daha fazla olabilir.

Açık miyomektominin olası riskleri arasında şunlar bulunabilir:

• Ameliyat sırasında veya sonrasında kanama,
• Kan nakli gereksinimi,
• Yara yeri veya pelvik bölgede enfeksiyon,
• Anesteziye bağlı komplikasyonlar,
• Mesane, bağırsak veya çevredeki diğer yapılarda yaralanma,
• Ameliyat sonrasında karın içinde yapışıklık gelişmesi,
• Rahim dokusunda skar oluşması,
• Toplardamarlarda pıhtı gelişmesi,
• Miyomların ilerleyen dönemlerde tekrar ortaya çıkması,
• Nadiren ameliyat planının değiştirilmesi veya daha kapsamlı cerrahi gerekmesi.

Mayo Clinic miyomektominin komplikasyon oranının genel olarak düşük olduğunu ancak kan kaybı, skar dokusu, gebelik ve doğumla ilişkili bazı sorunlar gibi risklerin bulunabildiğini belirtmektedir.

Açık abdominal cerrahi, minimal invaziv yöntemlere kıyasla daha büyük kesi ve daha uzun iyileşme süresi nedeniyle bazı ameliyat sonrası komplikasyonlar açısından daha yüksek morbiditeyle ilişkili olabilir. Bununla birlikte hangi yaklaşımın daha güvenli olduğu hastanın ve miyomların özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci Nasıldır?

Açık miyom ameliyatı sonrasında iyileşme süreci minimal invaziv miyomektomiye göre genellikle daha uzundur. Bunun temel nedeni karın bölgesinde daha büyük bir cerrahi kesi yapılması ve rahim dokusunda yapılan işlemin kapsamıdır.

Ameliyattan sonraki ilk saatlerde ağrı kontrolü, kanama takibi, tansiyon ve diğer hayati bulgular değerlendirilir. Kişinin durumuna göre idrar sondası ve damar yolu kullanılabilir. Beslenme ve hareket aşamalı şekilde artırılır.

Erken dönemde kontrollü şekilde ayağa kalkılması ve yürümeye başlanması dolaşımın desteklenmesine ve pıhtı riskinin azaltılmasına yardımcı olabilir. Ancak aktivitenin kişinin durumuna ve cerrahın önerilerine uygun olarak artırılması gerekir.

Açık abdominal miyomektomi sonrasında tam iyileşmenin çoğu hastada yaklaşık 6-8 hafta sürebileceği belirtilmektedir. Ancak bu süre kesin değildir; kişinin yaşı, ameliyatın kapsamı, miyomların sayısı ve komplikasyon gelişip gelişmemesi iyileşme süresini değiştirebilir.

İşe dönüş zamanı da yapılan işe göre değişebilir. Masa başı çalışan biri ile ağır fiziksel iş yapan bir kişinin aynı zamanda işe başlaması beklenmez. Kişisel dönüş zamanı kontrol muayenelerinde belirlenmelidir.

Açık Miyom Ameliyatı Sonrası Miyom Tekrarlar mı?

Evet, miyomektomi sonrasında ilerleyen yıllarda yeni miyomlar ortaya çıkabilir. Bunun nedeni ameliyat sırasında mevcut miyomların çıkarılması ancak rahmin korunmasıdır. Daha sonra rahmin farklı bölgelerindeki hücrelerden yeni miyomlar gelişebilir.

Bu durum ameliyat sırasında çıkarılan miyomun yeniden büyümesi şeklinde düşünülmemelidir. Çoğunlukla ameliyat sırasında bulunmayan veya çok küçük olduğu için fark edilmeyen miyomların zaman içerisinde büyümesi ya da tamamen yeni miyomların gelişmesi söz konusudur.

Tekrarlama olasılığını etkileyebilecek faktörler arasında şunlar yer alabilir:

• Ameliyat sırasında birden fazla miyom bulunması,
• Kişinin ameliyat yaşının genç olması,
• Genetik yatkınlık,
• Üreme çağında hormonal aktivitenin devam etmesi,
• Ameliyat sırasında çok küçük miyomların mevcut olması.

Miyomektomiden farklı olarak histerektomide rahim tamamen çıkarıldığı için rahimde yeniden miyom gelişmesi mümkün değildir. Miyomektomide ise rahim korunduğundan gelecekte yeni miyom oluşma ihtimali devam eder. Mayo Clinic de miyomektomi sonrasında fibroidlerin yeniden gelişebileceğini vurgulamaktadır.

Miyomların yeniden ortaya çıkması her zaman tekrar ameliyat gerektirmez. Yeni oluşan miyomun büyüklüğü, yerleşimi ve şikâyete neden olup olmadığı değerlendirilerek takip veya tedavi kararı verilir.

Ameliyat Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?

Açık miyom ameliyatı sonrasında rahim ve karın duvarının iyileşmesi zaman aldığı için ilk haftalarda fiziksel aktivitelerin kontrollü şekilde artırılması önemlidir. Taburculuk sırasında cerrah tarafından verilen kişisel öneriler genel bilgilendirmelerden önceliklidir.

Ameliyat sonrası dönemde dikkat edilmesi gereken başlıca noktalar şunlardır:

• Reçete edilen ağrı kesici ve diğer ilaçları önerilen şekilde kullanmak,
• Kesi bölgesini temiz ve kuru tutmak,
• Yara yerinde kızarıklık, şişlik veya akıntı olup olmadığını takip etmek,
• İlk haftalarda ağır kaldırmamak,
• Yoğun egzersiz ve karın kaslarını zorlayan hareketlerden kaçınmak,
• Kısa yürüyüşlerle hareket düzeyini aşamalı olarak artırmak,
• Yeterli sıvı tüketmek,
• Kabızlığı azaltmak amacıyla lif içeren dengeli beslenmeye dikkat etmek,
• Kontrol muayenelerini aksatmamak,
• Cinsel ilişkiye ve yoğun fiziksel aktiviteye dönüş konusunda cerrahın önerisine uymak.

Ameliyat sonrasında hafif vajinal kanama veya lekelenme görülebilir. Bununla birlikte kanamanın giderek artması, yüksek ateş, kötü kokulu akıntı, kesi yerinde belirgin kızarıklık veya akıntı, giderek artan karın ağrısı gibi durumlarda değerlendirme gerekir.

Aşağıdaki belirtiler ortaya çıktığında daha hızlı tıbbi değerlendirme gerekebilir:

• Kontrol edilemeyen veya çok yoğun vajinal kanama,
• Şiddetli veya giderek artan karın ağrısı,
• Yüksek ateş,
• Nefes darlığı,
• Göğüs ağrısı,
• Tek bacakta belirgin ağrı veya şişlik,
• Bayılma veya ciddi halsizlik,
• Yara yerinden yoğun akıntı veya kanama.

Gebelik planı bulunan kişilerde miyomektomi sonrasında ne kadar beklenmesi gerektiği ve gelecekte doğum şeklinin nasıl planlanacağı yapılan rahim kesilerinin sayısı, derinliği ve ameliyatın kapsamına göre değişebilir. Bu nedenle gebelik planlamasının ameliyatı gerçekleştiren kadın hastalıkları ve doğum uzmanıyla birlikte yapılması önemlidir.

Açık miyom ameliyatı sonrasında tam iyileşme süreci birkaç haftaya yayılabilir ve ağır kaldırma gibi zorlayıcı aktivitelerden bir süre uzak durulması önerilebilir. Hastane bilgilendirmelerinde abdominal miyomektomi sonrasında tam iyileşmenin yaklaşık 6-8 hafta sürebileceği belirtilmektedir.

Sorumluluk Reddi

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Buradaki bilgiler tıbbi tanı, tedavi önerisi veya kişiye özel hekim değerlendirmesinin yerine geçmez. Açık miyom ameliyatının gerekli olup olmadığı, cerrahi yöntemin seçimi, ameliyatın kapsamı ve iyileşme süresi; miyomların büyüklüğü, sayısı, yerleşimi, kişinin yaşı, genel sağlık durumu ve gebelik planı gibi faktörlere göre değişebilir.

Yoğun veya kontrol edilemeyen kanama, yüksek ateş, nefes darlığı, göğüs ağrısı, ani ve şiddetli karın ağrısı, bayılma veya ameliyat sonrası şikâyetlerde belirgin kötüleşme bulunması halinde sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.