Hormonlu spiral, rahim içine yerleştirilen ve düşük miktarda hormon salgılayarak uzun süre gebelikten korunma sağlayan bir doğum kontrol yöntemidir. Adet kanamasını azaltabilmesi, günlük kullanım gerektirmemesi ve çıkarıldığında doğurganlığın yeniden devam edebilmesiyle öne çıkar.
Hormonlu Spiral (RİA) Nedir?
Hormonlu spiral, rahim boşluğuna yerleştirilen ve belirli miktarda levonorgestrel hormonu salgılayan uzun etkili bir doğum kontrol yöntemidir. Hormonun büyük bölümü doğrudan rahim içerisinde etki gösterir. Bu özellik, hormonlu spirali ağızdan kullanılan doğum kontrol ilaçlarından ayıran temel noktalardan biridir.
Spiralin plastik gövdesinde hormon içeren küçük bir hazne bulunur. Bu hazneden rahim içerisine her gün düşük miktarda hormon salınır. Salınan hormon miktarı zaman içerisinde kademeli olarak azalabilir; ancak ürün, belirlenen kullanım süresi boyunca gebelikten koruyucu etkisini devam ettirecek şekilde tasarlanmıştır.
Hormonlu spiralin alt kısmında ince kontrol ipleri bulunur. Bu ipler rahim ağzından vajinanın üst bölümüne doğru uzanır. Kontrol ipleri, spiralin yerinin değerlendirilmesine ve kullanım süresi tamamlandığında çıkarılmasına yardımcı olur. Spiral doğru konumdayken kadının cihazın gövdesini hissetmesi beklenmez.
Hormonlu spiral aşağıdaki amaçlarla değerlendirilebilir:
- Uzun süreli ve geri dönüşümlü gebelikten korunma sağlamak
- Günlük doğum kontrol hapı kullanma gereksinimini ortadan kaldırmak
- Yoğun veya uzun süren adet kanamalarının azaltılmasına yardımcı olmak
- Adet sancılarının hafifletilmesine katkı sağlamak
- Östrojen içermeyen bir doğum kontrol yöntemi kullanmak
- Gebelik planlandığında çıkarılabilen bir yöntem tercih etmek
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Uygulama yeri | Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından rahim boşluğuna yerleştirilir. |
| İçerdiği hormon | Progesteron benzeri bir hormon olan levonorgestrel içerir. |
| Kullanım şekli | Günlük ilaç kullanımı veya ilişki öncesinde hazırlık gerektirmez. |
| Koruyuculuk | Ürünün modeline göre birkaç yıl boyunca devam edebilir. |
| Geri dönüşümlülük | Hekim tarafından çıkarılabilir ve doğurganlık yeniden devam edebilir. |
| Adetlere etkisi | Adet kanamasını ve bazı kadınlarda adet sancılarını zamanla azaltabilir. |
Hormonlu Spiral (RİA), uzun süreli korunma sağlaması ve adet kanamasını azaltabilmesi nedeniyle tercih edilebilen bir yöntemdir. Mirena spiral hakkında ayrıntılı bilgi alabilir, kullanım sürecinde görülebilen hormonlu spiral yan etkileri konusunu inceleyebilirsiniz. Ayrıca hormonlu spiral fiyatı ve spiral nasıl takılır başlıklarına göz atarak uygulama süreci hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz.
Hormonlu Spiral (RİA) Nasıl Çalışır?
Hormonlu spiral, gebeliği önlemek için birden fazla mekanizmayla etki gösterir. Temel etkisi rahim ağzındaki salgıyı koyulaştırmasıdır. Koyulaşan rahim ağzı salgısı, spermlerin rahim içerisine geçmesini ve yumurtaya ulaşmasını zorlaştırır.
Spiral tarafından salgılanan hormon aynı zamanda rahmin iç yüzeyini kaplayan endometrium tabakasını inceltir. Rahim iç tabakasının incelmesi, adet kanamalarının zamanla azalmasına yardımcı olur. Hormonlu spiral kullanan bazı kadınlarda adetlerin hafiflemesinin veya tamamen durmasının temel nedeni bu etkidir.
Hormonlu spiral bazı kadınlarda yumurtlamayı kısmen etkileyebilir. Bununla birlikte yöntemin temel koruyucu etkisi yumurtlamanın tamamen durdurulmasına dayanmaz. Kadınların önemli bir bölümünde yumurtlama devam ederken rahim ağzı salgısı ve rahim iç tabakası üzerindeki etkiler gebeliğin önlenmesini sağlar.
Hormonlu spiralin başlıca etki mekanizmaları şunlardır:
- Rahim ağzındaki mukusu koyulaştırarak spermlerin geçişini zorlaştırır.
- Spermlerin rahim içerisinde ilerleme kabiliyetini azaltır.
- Rahim iç tabakasını inceltir.
- Bazı kadınlarda yumurtlama düzenini kısmen etkileyebilir.
- Adet kanamasının miktarını zaman içerisinde azaltabilir.
| Etki alanı | Hormonlu spiralin oluşturduğu değişiklik | Ortaya çıkan sonuç |
|---|---|---|
| Rahim ağzı salgısı | Mukus daha yoğun ve koyu hâle gelir. | Spermlerin rahim içerisine geçmesi zorlaşır. |
| Rahim iç tabakası | Endometrium tabakası incelir. | Adet kanaması zamanla azalabilir. |
| Sperm hareketleri | Spermlerin rahim içerisindeki hareketi ve işlevi olumsuz etkilenir. | Yumurtaya ulaşma ihtimali azalır. |
| Yumurtlama | Bazı kadınlarda baskılanabilir ancak çoğu kullanıcıda devam edebilir. | Koruyuculuk yalnızca yumurtlamanın durmasına bağlı değildir. |
Hormonlu spiralin koruyucu etkisinin ne zaman başlayacağı, adet döngüsünün hangi döneminde takıldığına göre değişebilir. Adet döngüsünün belirli günleri dışında uygulandığında hekim tarafından önerilen süre boyunca prezervatif gibi ek bir korunma yöntemi kullanılması gerekebilir.
Hormonlu Spiral (RİA) Kimlere Takılır?
Hormonlu spiral, uzun süre gebelikten korunmak isteyen ve geri dönüşümlü bir yöntem tercih eden kadınlarda değerlendirilebilir. Daha önce doğum yapmış olmak uygulama için zorunlu değildir. Hiç doğum yapmamış kadınlarda da rahim yapısı, tıbbi geçmiş ve kişisel beklentiler değerlendirilerek uygulanabilir.
Doğum kontrol hapını düzenli kullanmakta zorlanan, günlük ilaç almak istemeyen veya kullanıcı hatasına daha az bağlı bir korunma yöntemi arayan kadınlar için uygun bir seçenek olabilir. Çıkarılabilir olması nedeniyle ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olmayı planlayan kadınlar tarafından da tercih edilebilir.
Hormonlu spiral özellikle yoğun veya uzun süren adet kanamaları bulunan kadınlarda öne çıkabilir. Rahim iç tabakasını inceltmesi sayesinde kanama miktarını zaman içerisinde azaltabilir. Yoğun adet kanamasına bağlı demir eksikliği bulunan bazı kadınlarda, kanamanın azaltılması tedavi planının bir parçası olabilir.
Aşağıdaki durumlarda hormonlu spiral kullanımı değerlendirilebilir:
- Uzun süreli gebelikten korunmak isteyen kadınlarda
- Günlük doğum kontrol hapı kullanmak istemeyenlerde
- Doğum kontrol hapını sık unutan kadınlarda
- Yoğun veya uzun süren adet kanaması bulunan uygun hastalarda
- Adet sancıları belirgin olan bazı kadınlarda
- Östrojen içeren doğum kontrol yöntemlerini kullanması uygun olmayan bazı kişilerde
- Emzirme döneminde uygun bir korunma yöntemi arayan kadınlarda
- Yakın dönemde gebelik planlamayan ancak ileride çocuk sahibi olmak isteyenlerde
- Daha önce doğum yapmış veya hiç doğum yapmamış uygun adaylarda
| Kişinin durumu veya beklentisi | Hormonlu spiral açısından değerlendirme |
|---|---|
| Günlük ilaç kullanmayı unutma | Günlük kullanım gerektirmediği için avantajlı olabilir. |
| Yoğun adet kanaması | Kanama miktarının zamanla azaltılmasına yardımcı olabilir. |
| Ağrılı adet görme | Bazı kadınlarda adet sancılarının hafiflemesini sağlayabilir. |
| İleride gebelik planlama | Geri dönüşümlü olduğu için uygun bir seçenek olabilir. |
| Hiç doğum yapmamış olma | Tek başına kullanım engeli değildir; kişisel değerlendirme gerekir. |
| Emzirme dönemi | Doğumdan sonra uygun zamanda hekim değerlendirmesiyle kullanılabilir. |
| Östrojen kullanamama | Östrojen içermediği için bazı kadınlarda alternatif oluşturabilir. |
Hormonlu spiralin bir kadın için uygun olması, başka bir kadın için de uygun olacağı anlamına gelmez. Yaş, adet düzeni, gebelik ihtimali, enfeksiyon riski, kullanılan ilaçlar ve mevcut hastalıklar birlikte değerlendirilmelidir.
Hormonlu Spiral ile Bakır Spiral Arasındaki Farklar Nelerdir?
Hormonlu spiral ve bakır spiral, rahim içine yerleştirilen uzun etkili doğum kontrol yöntemleridir. Her ikisi de günlük kullanım gerektirmeden gebelikten korunma sağlar. Bununla birlikte içerikleri, etki mekanizmaları ve adet kanamaları üzerindeki etkileri birbirinden farklıdır.
Hormonlu spiral levonorgestrel salgılarken bakır spiral hormon içermez. Bakır spiral, rahim içinde bakır iyonlarının oluşturduğu lokal etki sayesinde spermlerin hareketini ve canlılığını azaltır. Hormonlu spiral ise ağırlıklı olarak rahim ağzındaki salgıyı koyulaştırarak ve rahim iç tabakasını incelterek çalışır.
İki yöntem arasındaki en belirgin farklardan biri adet kanamaları üzerindeki etkidir. Hormonlu spiral adet kanamalarını zamanla azaltabilirken bakır spiral özellikle kullanımın ilk aylarında adet kanamasının artmasına ve krampların daha belirgin hissedilmesine neden olabilir.
| Karşılaştırılan özellik | Hormonlu spiral | Bakır spiral |
|---|---|---|
| İçerik | Levonorgestrel hormonu içerir. | Bakır içerir, hormon içermez. |
| Temel etki | Rahim ağzı salgısını koyulaştırır ve rahim iç tabakasını inceltir. | Bakır iyonları spermlerin hareketini ve işlevini olumsuz etkiler. |
| Adet kanaması | Kanama miktarını zamanla azaltabilir. | Özellikle ilk aylarda kanamayı artırabilir. |
| Adet sancısı | Bazı kadınlarda sancıların hafiflemesini sağlayabilir. | Bazı kadınlarda krampları artırabilir. |
| İlk aylardaki değişiklikler | Düzensiz kanama, lekelenme veya ara kanama görülebilir. | Yoğun adet, uzun süren kanama ve kramp görülebilir. |
| Korumanın başlangıcı | Takıldığı zamana göre ek korunma gerekebilir. | Yerleştirildiği andan itibaren koruyucu kabul edilir. |
| Acil korunma | Her hormonlu spiral bu amaçla rutin olarak kullanılmaz. | Uygun süre içerisinde acil korunma amacıyla kullanılabilir. |
| Kullanım beklentisi | Daha hafif adet görmek isteyen uygun kadınlarda öne çıkabilir. | Hormonsuz korunma isteyen kadınlarda öne çıkabilir. |
Adetleri zaten yoğun ve ağrılı olan kadınlarda bakır spiral şikâyetleri artırabileceği için hormonlu seçenek daha uygun olabilir. Hormon kullanmak istemeyen veya hormonlu yöntemin uygun olmadığı kadınlarda ise bakır spiral değerlendirilebilir. Tercih yalnızca hormon içerip içermemesine göre değil, kişinin bütün sağlık özelliklerine göre yapılmalıdır.
Hormonlu Spiral Adet Kanamasını Etkiler mi?
Hormonlu spiral adet kanamasının miktarını, süresini ve düzenini etkileyebilir. Kullanımın ilk aylarında düzensiz kanama, sık lekelenme veya adetler arasında kanama görülebilir. Bu değişiklikler özellikle ilk üç ila altı aylık dönemde daha belirgin olabilir.
Vücudun spirale uyum sağlamasıyla birlikte ara kanamalar çoğunlukla azalır. İlerleyen aylarda adet kanaması daha kısa sürebilir ve kanama miktarı belirgin şekilde düşebilir. Bazı kadınlarda adet kanaması tamamen durabilir. Hormonlu spirale bağlı adet kesilmesi, tek başına menopoz veya kalıcı kısırlık anlamına gelmez.
Adet kanamasının azalması, rahim iç tabakasının hormon etkisiyle incelmesinden kaynaklanır. Rahim içerisinde her ay dökülecek doku miktarı azaldığı için kanama da hafifler. Bu nedenle hormonlu spiral yoğun adet kanaması bulunan bazı kadınlarda yalnızca doğum kontrolü için değil, kanamanın kontrol altına alınmasına yardımcı olmak amacıyla da kullanılabilir.
| Kullanım dönemi | Görülebilecek kanama değişikliği | Genel değerlendirme |
|---|---|---|
| İlk günler | Hafif kanama, lekelenme ve adet benzeri kramp görülebilir. | Uygulama sonrasında kısa süreli olarak görülebilir. |
| İlk 3-6 ay | Düzensiz kanama, ara kanama veya sık lekelenme olabilir. | Vücudun uyum sürecinde ortaya çıkabilir. |
| İlerleyen aylar | Adet süresi ve kanama miktarı azalabilir. | Hormonlu spiralin beklenen etkileri arasındadır. |
| Uzun dönem | Bazı kadınlarda adet tamamen durabilir. | Rahim iç tabakasının incelmesine bağlı olabilir. |
Uzun süredir hormonlu spiral kullanan bir kadında kanama düzeninin aniden değişmesi, daha önce olmayan yoğun kanamanın başlaması veya kanamayla birlikte şiddetli ağrı görülmesi durumunda muayene gerekir. Gebelik, enfeksiyon, spiralin konumunun değişmesi veya rahimle ilgili başka durumlar değerlendirilmelidir.
Koruyuculuk Süresi Hormonlu Spiral Türüne Göre Değişir mi?
Hormonlu spiralin koruyuculuk süresi ürünün modeline, içerdiği hormon miktarına ve üretici tarafından belirlenen kullanım özelliklerine göre değişir. Bu nedenle tüm hormonlu spirallerin aynı süre boyunca kullanılabileceği düşünülmemelidir.
Günümüzde kullanılan hormonlu rahim içi sistemler modele göre yaklaşık üç ila sekiz yıl arasında gebelikten korunma sağlayabilir. Daha düşük miktarda hormon içeren küçük modellerin kullanım süresi daha kısa olabilirken daha yüksek miktarda levonorgestrel içeren bazı sistemler daha uzun süre koruyabilir.
Gebelikten korunma amacıyla belirtilen süre ile yoğun adet kanamasının tedavisinde kabul edilen kullanım süresi her zaman aynı olmayabilir. Bir ürün gebelikten korunmada daha uzun süre etkili olsa bile yoğun adet kanamasının tedavisi için daha erken değiştirilmesi gerekebilir. Bu nedenle spiralin takılma tarihi, ürünün adı ve kullanım amacı kaydedilmelidir.
| Hormonlu spiral özelliği | Genel kullanım süresi | Dikkat edilmesi gereken nokta |
|---|---|---|
| Düşük hormon içeren modeller | Yaklaşık 3 yıl koruma sağlayan ürünler bulunabilir. | Kesin süre ürün bilgisine göre belirlenir. |
| Orta doz hormon içeren modeller | Yaklaşık 5 yıl koruma sağlayan ürünler bulunabilir. | Kullanım amacı ve ürün modeli dikkate alınır. |
| Yüksek doz hormon içeren bazı modeller | Gebelikten korunmada 8 yıla kadar etkili olabilen ürünler bulunabilir. | Yoğun adet kanamasındaki kullanım süresi daha farklı olabilir. |
Kullanım süresi dolduğunda spiral kendiliğinden etkisiz hâle geldiği fark edilemeyebilir. Bu nedenle kontrol ve değişim tarihinin takip edilmesi önemlidir. Koruyuculuğun devam etmesi isteniyorsa eski spiral çıkarılarak uygun koşullarda aynı seansta yeni bir spiral yerleştirilebilir.
Gebelik planlanıyorsa spiral kullanım süresinin tamamlanmasını beklemek gerekmez. Hekim tarafından istenilen zamanda çıkarılabilir. Doğurganlık hızlı biçimde geri dönebileceği için spiral çıkarılmadan önceki günlerde yaşanan korunmasız ilişkiler de gebelik planlaması açısından dikkate alınmalıdır.
Kullanımda Hormonlu Spiralin Sağladığı Avantajlar
Hormonlu spiralin önemli avantajlarından biri uzun süreli koruma sağlamasına rağmen günlük takip gerektirmemesidir. Doğum kontrol haplarında olduğu gibi her gün aynı saatte ilaç alınması gerekmez. Bu durum unutmaya bağlı koruyuculuk kaybını azaltır.
Rahim içerisine yerleştirildikten sonra kişinin cinsel yaşamı sırasında ayrıca işlem yapmasını gerektirmez. Gebelikten korunma etkisi kullanım süresi boyunca devam eder. Kişi gebelik planladığında veya yöntemi kullanmak istemediğinde spiral çıkarılabilir.
Hormonlu spiral adet kanamalarını zaman içerisinde azaltabilir. Yoğun adet gören kadınlarda kanama miktarının düşmesi yaşam kalitesini artırabilir ve yoğun kanamaya bağlı demir kaybının azaltılmasına yardımcı olabilir. Bazı kadınlarda adet sancılarının hafiflemesi de önemli bir avantajdır.
Hormonlu spiralin başlıca avantajları şunlardır:
- Uzun süreli ve etkili gebelikten korunma sağlar.
- Günlük ilaç kullanımını gerektirmez.
- Kullanıcı hatasına daha az bağımlıdır.
- İstenildiğinde hekim tarafından çıkarılabilir.
- Çıkarıldıktan sonra doğurganlık hızlı biçimde geri dönebilir.
- Adet kanamasının miktarını ve süresini azaltabilir.
- Bazı kadınlarda adet sancılarını hafifletebilir.
- Östrojen içermez.
- Emzirme döneminde uygun zamanda kullanılabilir.
- Cinsel ilişki öncesinde hazırlık yapılmasını gerektirmez.
- Kullanıldığı sürece sürekli yeni ürün satın alma zorunluluğu oluşturmaz.
| Avantaj | Kullanıcı açısından sağlayabileceği yarar |
|---|---|
| Uzun süreli koruma | Sık sık doğum kontrol yöntemi değiştirme veya yenileme gereksinimini azaltır. |
| Günlük kullanım gerektirmemesi | İlaç unutulmasına bağlı koruyuculuk kaybını önlemeye yardımcı olur. |
| Adet kanamasını azaltması | Yoğun kanamanın günlük yaşam üzerindeki etkisini azaltabilir. |
| Östrojen içermemesi | Östrojenli yöntemleri kullanması uygun olmayan bazı kadınlarda alternatif olabilir. |
| Geri dönüşümlü olması | İleride gebelik planlayan kadınların yöntemi bırakabilmesine imkân verir. |
| İlişkiden bağımsız kullanım | Cinsel ilişki öncesinde doğum kontrolü için ayrıca hazırlık gerektirmez. |
Bu avantajlar her kullanıcıda aynı ölçüde görülmeyebilir. Özellikle adet kanamasındaki değişiklikler, yan etkiler ve spirale uyum süreci kişiden kişiye farklılık gösterebilir.
Hormonlu Spiral Kullanımında Olası Dezavantajlar
Hormonlu spiral birçok kadın tarafından sorunsuz kullanılabilse de bazı dezavantajları ve yan etkileri bulunabilir. En sık karşılaşılan durum, ilk aylarda ortaya çıkan düzensiz kanama ve lekelenmedir. Kanama düzeninin ne zaman normale döneceği kişiden kişiye değişebilir.
Uygulama sırasında veya hemen sonrasında adet sancısına benzer ağrı ve kramp hissedilebilir. Bazı kadınlarda bu ağrı kısa sürede azalırken bazı kadınlarda birkaç gün devam edebilir. Ağrının şiddetli olması veya zaman içinde artması normal kabul edilmemeli ve muayene edilmelidir.
Hormonun büyük bölümü rahim içerisinde etki gösterse de az miktarda kana karışabilir. Bu nedenle bazı kadınlarda baş ağrısı, meme hassasiyeti, cilt değişiklikleri, ruh hâlinde dalgalanma veya yumurtalık kisti gibi durumlar görülebilir. Bu belirtiler her kullanıcıda ortaya çıkmaz ve bir bölümü zaman içerisinde azalabilir.
Hormonlu spiral kullanımında karşılaşılabilecek durumlar şunlardır:
- İlk aylarda düzensiz kanama ve lekelenme
- Uygulama sırasında ağrı veya kramp
- Adet düzeninin beklenmedik şekilde değişmesi
- Baş ağrısı veya meme hassasiyeti
- Ciltte yağlanma veya sivilcelenme
- Ruh hâlinde değişiklik hissedilmesi
- Spiralin kısmen veya tamamen düşmesi
- Spiralin rahim içinde uygun olmayan konuma geçmesi
- Çok nadir olarak rahim duvarının zedelenmesi veya delinmesi
- Takılma döneminde mevcut enfeksiyonun üst genital bölgeye yayılması
- Nadiren spiral kullanımına rağmen gebelik oluşması
| Olası durum | Ne zaman görülebilir? | Nasıl değerlendirilir? |
|---|---|---|
| Düzensiz kanama | Özellikle ilk 3-6 ay içerisinde | Çoğunlukla zamanla azalır; uzun sürerse muayene gerekir. |
| Kramp ve ağrı | Uygulama sırasında veya sonraki birkaç gün içinde | Hafif olması beklenebilir; şiddetli veya artan ağrı araştırılmalıdır. |
| Spiralin düşmesi | En sık uygulamadan sonraki ilk aylarda | İplerin uzaması veya cihazın hissedilmesi durumunda kontrol yapılır. |
| Enfeksiyon | Özellikle takılma sırasında mevcut enfeksiyon varsa | Ateş, kötü kokulu akıntı ve ağrı durumunda değerlendirme gerekir. |
| Rahim duvarında zedelenme | Çok nadir olarak yerleştirme sırasında | Muayene ve ultrasonla spiralin konumu değerlendirilir. |
| Gebelik | Nadiren koruyuculuğa rağmen | Rahim içi ve dış gebelik açısından gecikmeden değerlendirme yapılır. |
Spiral kullanırken gebelik nadir görülür. Ancak gebelik testi pozitifse dış gebelik ihtimali de değerlendirilmelidir. Tek taraflı şiddetli kasık ağrısı, omuz ağrısı, bayılma, baş dönmesi veya anormal kanama varsa gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Hormonlu Spiral Taktırmadan Önce Nelere Dikkat Edilmelidir?
Hormonlu spiral taktırmadan önce gebelik ihtimali, adet düzeni, mevcut hastalıklar ve enfeksiyon riski değerlendirilmelidir. Son adet tarihi, yakın zamandaki korunmasız ilişkiler ve kullanılan doğum kontrol yöntemleri hekime doğru biçimde anlatılmalıdır.
Uygulama öncesinde jinekolojik muayene yapılarak rahmin yönü ve büyüklüğü değerlendirilir. Rahim ağzında veya vajinada enfeksiyon bulgusu bulunup bulunmadığı incelenir. Gerekli görülen kadınlarda gebelik testi, enfeksiyon testleri, rahim ağzı taraması veya ultrason istenebilir. Her kadına aynı testlerin uygulanması zorunlu değildir.
Hormonlu spiral yalnızca adet döneminde takılmak zorunda değildir. Gebelik bulunmadığından emin olunan farklı dönemlerde de uygulanabilir. Ancak uygulama zamanı, yöntemin koruyucu etkisinin ne zaman başlayacağını ve geçici olarak ek korunma gerekip gerekmediğini etkileyebilir.
Aşağıdaki bilgiler uygulama öncesinde hekime bildirilmelidir:
- Son adet tarihinin ilk günü
- Son haftalarda yaşanan korunmasız cinsel ilişkiler
- Gebelik şüphesi veya adet gecikmesi
- Nedeni bilinmeyen vajinal kanama
- Yoğun, uzun veya ağrılı adetler
- Geçirilmiş pelvik enfeksiyonlar
- Dış gebelik öyküsü
- Rahim veya rahim ağzıyla ilgili hastalıklar
- Miyom veya doğuştan gelen rahim şekil farklılıkları
- Mevcut veya geçirilmiş meme kanseri
- Karaciğer hastalıkları
- Kullanılan ilaçlar ve bilinen kronik hastalıklar
- Daha önce spiral düşmesi veya rahim delinmesi yaşanması
| Değerlendirilen konu | Neden önemlidir? |
|---|---|
| Gebelik ihtimali | Spiral yerleştirilmeden önce mevcut gebeliğin dışlanması gerekir. |
| Aktif genital enfeksiyon | Enfeksiyon varlığında uygulama ertelenebilir ve önce tedavi planlanabilir. |
| Açıklanamayan kanama | Kanamanın altında yatan neden belirlenmeden uygulama yapılmamalıdır. |
| Rahmin yapısı | Rahim boşluğunu bozan miyomlar veya yapısal farklılıklar yerleşimi etkileyebilir. |
| Meme kanseri öyküsü | Hormon içeren yöntem kullanımı kişiye özel olarak değerlendirilmelidir. |
| Adet kanamasının miktarı | Hormonlu spiral yoğun kanaması bulunan bazı kadınlarda ek fayda sağlayabilir. |
| Gebelik planı | Spiral türü ve kullanım süresi gebelik planına göre belirlenebilir. |
Aktif pelvik enfeksiyon, tedavi edilmemiş rahim ağzı enfeksiyonu, mevcut gebelik, açıklanamayan vajinal kanama veya rahim boşluğunu belirgin biçimde bozan yapısal bir durum varsa uygulama uygun olmayabilir ya da ertelenebilir. Mevcut veya geçirilmiş bazı hormon duyarlı kanserlerde de kişiye özel değerlendirme gerekir.
Spiral takıldıktan sonraki ilk günlerde hafif kanama, lekelenme ve adet sancısına benzer kramplar görülebilir. Ancak aşağıdaki belirtiler ortaya çıkarsa kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulmalıdır:
- Şiddetli veya giderek artan kasık ağrısı
- Ateş, titreme veya kötü kokulu vajinal akıntı
- Normalden çok daha yoğun veya uzun süren kanama
- Kontrol iplerinin tamamen kaybolması
- Kontrol iplerinin belirgin biçimde uzaması
- Spiralin sert bölümünün vajinada hissedilmesi
- Cinsel ilişki sırasında yeni başlayan şiddetli ağrı
- Adet gecikmesi veya gebelik belirtileri
- Pozitif gebelik testi
Hormonlu spiral; doğru aday seçimi, uygun ürün tercihi ve doğru yerleştirme yapıldığında uzun süreli ve geri dönüşümlü bir doğum kontrol seçeneğidir. Adet kanamalarını azaltabilmesi önemli bir avantaj olsa da ilk aylarda düzensiz kanama ve lekelenme görülebilir. En uygun doğum kontrol yönteminin belirlenmesi için kişinin sağlık durumu, beklentileri ve gebelik planı birlikte değerlendirilmelidir.
Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı, tedavi veya kişiye özel doğum kontrol yöntemi önerisi yerine geçmez.