Bartholin Kisti Nasıl Geçer ve Nasıl Tedavi Edilir?

Bartholin Kisti Nasıl Geçer?

Bartholin kistinin nasıl geçeceği; kistin büyüklüğüne, ağrı yapıp yapmadığına, enfeksiyon bulunmasına ve daha önce tekrarlayıp tekrarlamadığına göre değişir. Küçük ve şikâyet oluşturmayan kistler bazen herhangi bir işlem yapılmadan takip edilebilir.

Hafif ağrı veya hassasiyet bulunan küçük kistlerde ılık oturma banyosu rahatlama sağlayabilir. Bazı küçük kistler zaman içinde küçülebilir veya kendiliğinden boşalabilir. Ancak büyüyen, şiddetli ağrı yapan ya da enfekte görünen bir şişliğin yalnızca evde uygulanacak yöntemlerle geçmesini beklemek doğru değildir.

Bartholin kisti enfekte olup apseye dönüştüğünde içeride irin birikebilir. Bu durumda yalnızca krem veya antibiyotik kullanmak yeterli olmayabilir. Kist ya da apsenin kontrollü biçimde boşaltılması ve açıklığın yeniden kapanmasını önleyecek bir yöntem uygulanması gerekebilir.

Bartholin kistinin oluşumu, yerleşimi ve belirtileri hakkında temel bilgi için Bartholin kisti nedir? başlıklı ana rehberi inceleyebilirsiniz.

Her Bartholin Kisti Tedavi Gerektirir mi?

Her Bartholin kisti cerrahi işlem veya ilaç tedavisi gerektirmez. Küçük, ağrısız ve enfeksiyon bulgusu göstermeyen kistler, muayene sonrasında yalnızca takip edilebilir.

Kistin tedavi gerektirip gerektirmediği yalnızca boyutuna göre belirlenmez. Şişliğin ne kadar süredir bulunduğu, günlük yaşamı etkileyip etkilemediği, ağrıya neden olup olmadığı ve daha önce tekrar edip etmediği de dikkate alınır.

Aşağıdaki durumlarda aktif tedavi gündeme gelebilir:

• Kistin belirgin ağrı veya baskı oluşturması
• Oturma, yürüme veya egzersiz sırasında rahatsızlık vermesi
• Cinsel ilişki sırasında ağrıya neden olması
• Kistin hızla büyümesi
• Kızarıklık, ısı artışı veya ateş gibi enfeksiyon bulguları
• Bartholin apsesi gelişmesi
• Kist veya apsenin tekrarlaması
• Kitlenin görünümünün Bartholin kisti için tipik olmaması

Genital bölgede ilk kez fark edilen bir kitlenin yalnızca küçük veya ağrısız olduğu için önemsiz kabul edilmemesi gerekir. Benzer bölgede sivilce, kıl kökü iltihabı ve başka vulva kitleleri de oluşabilir.

Bartholin Kisti Tedavisi Nasıl Belirlenir?

Bartholin kisti tedavisi, kadın doğum muayenesinde elde edilen bulgulara göre kişiye özel planlanır. Doktor şişliğin yerini, büyüklüğünü, hassasiyetini, kıvamını ve enfeksiyon belirtilerini değerlendirir.

Tedavi seçimini etkileyen başlıca faktörler şunlardır:

• Kistin küçük veya büyük olması
• Ağrı ve hassasiyetin şiddeti
• Apse ya da çevre doku enfeksiyonu bulunması
• Ateş veya genel enfeksiyon belirtileri
• Kistin ilk kez oluşması veya tekrarlaması
• Daha önce uygulanan tedaviler
• Hastanın yaşı ve menopoz durumu
• Gebelik, ilaç alerjileri ve mevcut hastalıklar
• Kitlenin tipik Bartholin kisti görünümünde olup olmaması

Enfeksiyon şüphesinde akıntı veya apse içeriğinden örnek alınabilir. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyon riski bulunan kişilerde doktor gerekli testleri planlayabilir. Her hastaya aynı tetkiklerin yapılması gerekmez.

Özellikle 40 yaşından sonra veya menopoz döneminde yeni ortaya çıkan Bartholin bölgesi kitlelerinde ek inceleme ya da biyopsi değerlendirmesi gündeme gelebilir. Bu yaklaşım her kitlenin kötü huylu olduğu anlamına değil, farklı olasılıkların dışlanması gerektiğine işaret eder.

Küçük ve Ağrısız Bartholin Kistlerinde Ne Yapılır?

Küçük, ağrısız ve enfekte olmayan Bartholin kistlerinde hemen cerrahi işlem uygulanması gerekmeyebilir. Kadın doğum muayenesi sonrasında kistin takip edilmesine karar verilebilir.

Hafif rahatsızlık durumunda ılık suyla oturma banyosu bölgedeki gerginliği azaltabilir. Ancak suyun yakıcı derecede sıcak olmaması ve bölgeyi tahriş edecek kimyasal ürünler kullanılmaması önemlidir.

Takip edilen kistin boyutunda, ağrısında veya görünümünde değişiklik olup olmadığı gözlenmelidir. Şişlik büyür, kızarır veya ağrılı hâle gelirse yeniden değerlendirme gerekir.

Kistin evde patlatılmasının riskleri ve destekleyici uygulamalar hakkında ayrıntılı bilgi için Bartholin kisti evde tedavi edilir mi? içeriğini inceleyebilirsiniz.

Bartholin Apsesi Nasıl Tedavi Edilir?

Bartholin apsesi, bezin veya mevcut bir kistin enfekte olarak irinle dolmasıdır. Genellikle şiddetli ağrı, hızlı büyüyen şişlik, kızarıklık, hassasiyet ve bazen ateşe neden olur.

Büyük ve ağrılı bir apsede temel amaç, içeride biriken irinin kontrollü biçimde boşaltılması ve apsenin tekrar kapanıp dolma riskinin azaltılmasıdır. Bu nedenle yalnızca antibiyotik kullanmak her zaman yeterli olmayabilir.

Bartholin apsesinde uygulanabilecek yaklaşımlar şunlardır:

• Apsenin tıbbi olarak değerlendirilmesi
• Gerekli durumlarda apse içeriğinin boşaltılması
• Drenaj açıklığını korumak için Word kateteri yerleştirilmesi
• Uygun vakalarda marsupializasyon yapılması
• Enfeksiyon bulgularına göre antibiyotik değerlendirilmesi
• Gerekli durumlarda örnek alınması veya kültür yapılması

Apse kendiliğinden açılıp akmış olsa bile içeride birikim kalabilir veya açıklık yeniden kapanabilir. Ağrı devam ediyorsa, akıntı kötü kokuluysa ya da ateş varsa kadın doğum muayenesi gerekir.

Bartholin Kisti İçin Antibiyotik Gerekir mi?

Her Bartholin kisti için antibiyotik kullanılması gerekmez. Enfekte olmayan, küçük ve ağrısız bir kistte antibiyotik tedavisi kistin tıkalı kanalını açmaz ve içeride biriken sıvıyı ortadan kaldırmaz.

Antibiyotik; ateş, çevre dokuda kızarıklık ve yayılan enfeksiyon, kötü kokulu akıntı, sistemik belirtiler veya doktorun gerekli gördüğü başka enfeksiyon bulguları bulunduğunda değerlendirilebilir.

Antibiyotik kararı verilirken şu durumlar göz önünde bulundurulabilir:

• Ateş, titreme ve hâlsizlik
• Şişlik çevresinde yayılan kızarıklık
• Çevre dokuda enfeksiyon veya selülit bulguları
• Tekrarlayan Bartholin apsesi
• Bağışıklık sistemini etkileyen bir hastalık bulunması
• Gebelik veya emzirme durumu
• İlaç alerjileri ve kullanılan diğer ilaçlar
• Kültür veya enfeksiyon testi sonuçları

Büyük ve ağrılı bir apse bulunuyorsa yalnızca antibiyotik kullanılması yeterli olmayabilir. İçerideki birikimin boşaltılması gerekebileceği için tedavinin muayene sonucuna göre planlanması önemlidir.

Bartholin Kisti İçin Antibiyotik İsimleri Neden Kişiye Özel Belirlenir?

Bartholin kisti için herkesin kullanabileceği tek bir antibiyotik yoktur. Antibiyotik gerekip gerekmediği; apse, çevre doku enfeksiyonu, ateş, akıntı, kültür sonucu, gebelik durumu, ilaç alerjileri ve kişinin genel sağlık durumuna göre belirlenir.

Aynı bölgede oluşan her şişliğin nedeni aynı değildir. Enfekte olmayan bir Bartholin kistinde antibiyotik fayda sağlamayabilirken apse, cilt enfeksiyonu veya cinsel yolla bulaşan enfeksiyon şüphesinde farklı değerlendirmeler gerekebilir.

İnternetten bulunan antibiyotik isimlerine göre ilaç kullanmak aşağıdaki sorunlara yol açabilir:

• Uygun olmayan ilacın kullanılması
• Apse drenajının gecikmesi
• Alerjik reaksiyon ve istenmeyen etkiler
• Diğer ilaçlarla etkileşim
• Gebelik veya emzirme döneminde gereksiz risk
• Antibiyotik direncinin artması
• Belirtilerin geçici olarak baskılanıp asıl sorunun devam etmesi

Daha önce başka bir hastalık için reçete edilmiş veya evde kalan antibiyotikler bu amaçla kullanılmamalıdır. İlaç seçimi ve kullanım süresi kadın doğum uzmanı tarafından belirlenmelidir.

Fucidin Krem Bartholin Kistine İyi Gelir mi?

Fucidin krem, Bartholin bezinin tıkalı kanalını açmaz ve kistin içindeki sıvıyı boşaltmaz. Bu nedenle Bartholin kisti veya Bartholin apsesinin temel tedavisi olarak değerlendirilmemelidir.

Fucidin, fusidik asit içeren bölgesel bir antibiyotiktir. Doktor tarafından yüzeysel bir bakteriyel cilt enfeksiyonu teşhis edilmişse uygun görülebilir; ancak vajina girişindeki her şişliğin yüzeysel cilt enfeksiyonu olduğu varsayılamaz.

Bartholin kisti cildin yüzeyinden daha derinde, bez kanalının tıkanmasıyla oluşur. Krem cilt yüzeyine uygulandığında tıkalı kanalın içinde biriken sıvıya veya irin dolu apse boşluğuna yeterli biçimde ulaşmayabilir.

Genital bölgeye doktor önerisi olmadan antibiyotikli krem sürmek tahrişe, yanlış tedaviye ve doğru tanının gecikmesine neden olabilir. Şişliğin sivilce, kıl kökü iltihabı, Bartholin kisti veya apse olup olmadığı muayeneyle belirlenmelidir.

Krem Kullanmak Bartholin Kistinin İçini Boşaltır mı?

Krem kullanmak genellikle Bartholin kistinin içindeki sıvıyı boşaltmaz. Kist, cilt yüzeyindeki basit bir iltihaptan farklı olarak bez kanalının tıkanması ve salgının içeride birikmesi sonucunda oluşur.

Antibiyotikli, bitkisel veya tahriş edici kremler kanalın mekanik tıkanıklığını ortadan kaldırmaz. Bazı ürünler genital bölgede yanma, kızarıklık, alerjik reaksiyon veya doku tahrişine neden olabilir.

Ağrılı ve büyük bir Bartholin apsesinde içerik, kadın doğum uzmanı tarafından kontrollü biçimde boşaltılabilir. Drenaj sonrasında açıklığın hemen kapanmaması için Word kateteri veya marsupializasyon gibi yöntemler kullanılabilir.

Doktor tarafından reçete edilen krem veya ilaç varsa yalnızca belirtilen bölgeye, önerilen miktarda ve sürede kullanılmalıdır. Vajina içine veya açık apse bölgesine gelişigüzel ürün uygulanmamalıdır.

Word Kateteri Nedir ve Nasıl Uygulanır?

Word kateteri, Bartholin kisti veya apsesi boşaltıldıktan sonra drenaj açıklığının hemen kapanmasını önlemek amacıyla kullanılan ince ve küçük bir kateterdir.

Uygulamada kist veya apse üzerinde küçük bir açıklık oluşturulur, biriken sıvı boşaltılır ve kateterin balonlu ucu boşluğa yerleştirilir. Kateter belirli bir süre bölgede bırakılarak yeni ve kalıcı bir drenaj yolunun oluşması hedeflenir.

Word kateterinin amaçları şunlardır:

• Kist veya apse içeriğinin boşalmasını sürdürmek
• Oluşturulan açıklığın kısa sürede kapanmasını önlemek
• Yeni bir drenaj kanalının gelişmesine yardımcı olmak
• Basit boşaltmaya göre tekrarlama riskini azaltmaya çalışmak

Kateterin ne kadar süre kalacağı, bakımının nasıl yapılacağı ve hangi durumlarda çıkarılacağı doktor tarafından açıklanır. Kateter hasta tarafından çekilmemeli veya yerinden çıkarılmaya çalışılmamalıdır.

Kateterin düşmesi, şiddetli ağrı, artan kanama, kötü kokulu akıntı veya ateş gelişmesi durumunda uygulamayı yapan sağlık kuruluşuyla iletişime geçilmelidir.

İşlemin ayrıntıları, anestezi ve iyileşme süreci için Bartholin kisti ameliyatı ve Word kateteri uygulaması rehberini inceleyebilirsiniz.

Marsupializasyon Ne Zaman Uygulanır?

Marsupializasyon, Bartholin kistinin açılması ve açıklığın kenarlarının çevre dokuya dikilerek kalıcı bir drenaj ağzı oluşturulması işlemidir. Böylece salgının yeniden içeride birikmesinin önlenmesi amaçlanır.

Marsupializasyon şu durumlarda değerlendirilebilir:

• Belirti oluşturan Bartholin kistlerinde
• Tekrarlayan Bartholin kisti veya apsesinde
• Word kateterinin uygun olmadığı ya da başarısız olduğu durumlarda
• Kistin yeniden dolma eğilimi göstermesinde
• Doktorun klinik değerlendirmeyle uygun gördüğü vakalarda

Marsupializasyonun uygulanıp uygulanmayacağı yalnızca kistin büyüklüğüne göre belirlenmez. Hastanın önceki tedavileri, kistin tekrarlama durumu, enfeksiyon bulguları ve muayene sonuçları birlikte değerlendirilir.

İşlem sonrasında bir süre hassasiyet, hafif kanama veya akıntı görülebilir. İyileşme dönemine ilişkin temizlik, aktivite ve cinsel ilişki önerileri işlemi yapan doktor tarafından kişiye özel olarak verilir.

Tekrarlayan Bartholin Kisti Nasıl Tedavi Edilir?

Bartholin kisti veya apsesi, boşaldıktan ya da tedavi edildikten sonra yeniden oluşabilir. Tekrarlamanın nedeni, drenaj kanalının yeniden kapanması ve salgının tekrar içeride birikmesi olabilir.

Tekrarlayan vakalarda yalnızca kistin içini boşaltmak yerine açıklığın daha uzun süre korunmasını amaçlayan yöntemler değerlendirilebilir. Word kateteri ve marsupializasyon bu amaçla kullanılan başlıca seçenekler arasındadır.

Tekrarlayan Bartholin kistinde şu konular değerlendirilir:

• Kistin kaç kez oluştuğu
• Daha önce uygulanan tedaviler
• Kistin her seferinde aynı tarafta gelişip gelişmediği
• Apse ve enfeksiyon sıklığı
• Word kateteri uygulanıp uygulanmadığı
• Kitlenin yapısının tipik olup olmadığı
• Hastanın yaşı ve menopoz durumu

Tekrarlayan veya görünümü şüpheli kitlelerde daha ileri değerlendirme gerekebilir. Bartholin bezinin tamamen çıkarılması genellikle ilk tedavi değildir; diğer yöntemlerin yeterli olmadığı seçilmiş vakalarda değerlendirilebilir.

Kistin her tekrarında evde sıkılması veya kendiliğinden boşalmasının beklenmesi, kalıcı çözüm sağlamayabilir ve enfeksiyon riskini artırabilir.

Bartholin Kisti Tedavisinden Sonra Nelere Dikkat Edilmelidir?

Tedavi sonrası bakım, uygulanan yönteme göre değişir. Yalnızca takip edilen küçük bir kistle drenaj, Word kateteri veya marsupializasyon sonrasındaki öneriler aynı değildir.

Genel olarak şu noktalara dikkat edilmelidir:

• Doktor tarafından verilen bakım talimatlarına uyulması
• Bölgenin temiz ve kuru tutulması
• Reçete edilen ilaçların önerilen süre boyunca kullanılması
• Kateter varsa çekilmemesi veya çevrilmemesi
• Doktorun önerdiği kontrol randevusuna gidilmesi
• Şiddetli ağrı ve artan şişliğin takip edilmesi
• İyileşme tamamlanmadan bölgeyi zorlayan aktivitelerden kaçınılması
• Cinsel ilişkiye dönüş konusunda doktorun önerisinin izlenmesi

İşlem sonrasında hafif hassasiyet, sınırlı kanama veya akıntı görülebilir. Ancak şikâyetlerin giderek artması, ateş gelişmesi veya kötü kokulu akıntı olması yeniden değerlendirme gerektirir.

Ağrı kesici veya antibiyotik kullanımı doktorun önerisine göre olmalıdır. Reçete edilen antibiyotik belirtiler azalınca yarıda bırakılmamalı; doz ve kullanım süresi değiştirilmemelidir.

Hangi Durumlarda Yeniden Kadın Doğum Uzmanına Başvurulmalıdır?

Bartholin kisti takip edilirken veya tedavi sonrasında yeni belirtiler ortaya çıkarsa kontrol tarihi beklenmeden kadın doğum uzmanına başvurulmalıdır.

Aşağıdaki durumlar değerlendirme gerektirir:

• Şişliğin hızla büyümesi veya yeniden oluşması
• Şiddetli ya da giderek artan ağrı
• Ateş, titreme veya belirgin hâlsizlik
• Yayılan kızarıklık ve ısı artışı
• İrinli, kanlı veya kötü kokulu akıntı
• Oturma ve yürümeyi zorlaştıran hassasiyet
• Uygulanan kateterin erken düşmesi
• Kateter çevresinde belirgin kanama veya şiddetli ağrı
• Tedaviye rağmen geçmeyen veya tekrarlayan kitle
• Sert, düzensiz veya hareketsiz hissedilen şişlik

Bartholin Kisti Tedavisi Hakkında Sık Sorulan Sorular